Cấu tạo máy nén khí trục vít
Máy nén khí trục vít gồm một đầu nén có cặp rotor ăn khớp và các cụm phụ trợ xung quanh để lọc khí, làm mát, tách dầu và điều khiển. Hiểu đường đi của khí và dầu trong máy giúp bảo trì đúng chỗ và đoán bệnh nhanh hơn. Phần dưới mô tả máy trục vít ngâm dầu, loại phổ biến nhất trong nhà máy.
Đường đi của khí qua máy
- Không khí qua lọc gió, rồi qua van cửa hút vào đầu nén.
- Trong đầu nén, khí bị nén lại giữa hai rotor, dầu được phun vào cùng lúc.
- Hỗn hợp khí và dầu vào bình tách dầu. Phần lớn dầu rơi xuống đáy, phần sương dầu còn lại được lọc tách dầu giữ lại.
- Khí đi qua van áp suất tối thiểu, rồi qua két làm mát khí và ra hệ thống.
Dầu đi một vòng riêng: từ bình tách qua van hằng nhiệt, két làm mát dầu, lọc dầu rồi quay lại đầu nén.
Chức năng từng bộ phận
| Bộ phận | Chức năng | Kiểm tra, thay thế (tham khảo) |
|---|---|---|
| Lọc gió | Giữ bụi trước khi vào đầu nén | Thay khoảng 2.000–4.000 giờ |
| Van cửa hút | Mở khi chạy tải, đóng khi không tải | Thay bộ sửa chữa khi kẹt, rò |
| Đầu nén | Nén khí bằng cặp rotor đực và cái | Đại tu theo giờ chạy hoặc tình trạng |
| Bình tách và lọc tách dầu | Tách dầu ra khỏi khí nén | Lọc tách khoảng 4.000–8.000 giờ |
| Van áp suất tối thiểu | Giữ áp trong bình tách để dầu tuần hoàn | Kiểm tra khi bảo trì lớn |
| Van hằng nhiệt | Chia dầu qua két hay đi tắt để giữ nhiệt độ | Kiểm tra khi máy quá nóng hoặc quá nguội |
| Két giải nhiệt dầu, khí | Thải nhiệt ra không khí hoặc nước | Vệ sinh theo độ bẩn của phòng máy |
| Lọc dầu | Lọc cặn trong dầu | Thay cùng lúc thay dầu |
| Động cơ, truyền động | Quay đầu nén qua khớp nối, dây curoa hoặc bánh răng | Bơm mỡ vòng bi, kiểm tra curoa |
| Bộ điều khiển | Điều khiển tải, bảo vệ, đếm giờ | Ghi thông số mỗi ca |
Đầu nén
Đầu nén là phần đắt nhất của máy. Rotor đực có biên dạng lồi, rotor cái có biên dạng lõm, số răng phổ biến là 4/6 hoặc 5/6. Hai rotor không chạm trực tiếp nhau mà cách một màng dầu rất mỏng. Vòng bi giữ khe hở này chính xác, nên khi vòng bi mòn, máy bắt đầu kêu, nóng và giảm lưu lượng.
Cụm van
Ba van quyết định máy chạy ổn hay không là van cửa hút, van áp suất tối thiểu và van hằng nhiệt. Van hút kẹt thì áp không lên hoặc máy không về không tải. Van hằng nhiệt kẹt thì máy quá nóng, hoặc chạy quá nguội làm nước ngưng lẫn vào dầu.
Cụm tách dầu
Khi lọc tách dầu bão hòa, chênh áp tăng, máy tốn điện hơn và dầu lọt ra đường ống nhiều hơn. Ống hồi dầu từ lọc tách về đầu nén có lỗ tiết lưu nhỏ, bị nghẹt cũng gây hao dầu.
Hư hỏng hay gặp theo kinh nghiệm thực tế
- Két giải nhiệt bẩn: lỗi số một ở các xưởng gỗ, dệt, xi măng. Máy báo nhiệt độ cao vào buổi trưa, nhất là mùa nắng ở miền Nam.
- Phòng máy kín: khí nóng từ két thổi ra rồi bị hút ngược lại. Cần ống thoát gió nóng ra ngoài.
- Dây curoa trùng: máy chạy nhưng lưu lượng giảm, curoa mòn nhanh.
- Dầu không đúng loại: dầu tạo cặn, nghẹt lọc dầu, kẹt van hằng nhiệt.
Máy trục vít còn có loại không dầu với cấu tạo đầu nén khác hẳn, xem máy nén khí trục vít không dầu.
Khi nào nên gọi kỹ thuật?
Máy kêu lạ ở đầu nén, nóng bất thường hoặc hao dầu mà chưa rõ bộ phận nào hỏng: gọi 0938 344 313 (Zalo). Kỹ thuật Phục Hưng kiểm tra tại nhà máy và báo giá trước khi làm. Xem dịch vụ sửa chữa máy nén khí.
