Van cửa hút máy nén khí là gì? Cấu tạo, lỗi thường gặp
Van cửa hút (intake valve, unloader valve) là van đặt giữa lọc gió và đầu nén của máy trục vít. Van mở thì máy chạy tải, van đóng thì máy chạy không tải. Khi van cửa hút có vấn đề, triệu chứng thấy ngay là máy không lên áp hoặc không chịu xuống không tải.
Van cửa hút hoạt động thế nào?
Phần lớn van cửa hút là van đĩa hoặc van bướm, được đóng mở bằng một piston khí. Piston nhận tín hiệu khí điều khiển từ van điện từ.
- Chạy tải: van điện từ cấp tín hiệu, piston mở van, không khí đi qua lọc gió vào đầu nén.
- Chạy không tải: van đóng, chỉ cho một lượng khí nhỏ đi qua. Đồng thời áp trong bình tách dầu được xả bớt, máy chạy với tải nhẹ để tiết kiệm điện.
- Dừng máy: van đóng kín, đóng vai trò van một chiều để dầu và khí có áp trong máy không phụt ngược ra lọc gió.
Máy dùng biến tần vẫn có van cửa hút, nhưng van ít khi phải đóng mở liên tục vì máy điều chỉnh lưu lượng bằng tốc độ động cơ.
Dấu hiệu van cửa hút hỏng
| Hiện tượng | Nguyên nhân hay gặp | Kiểm tra |
|---|---|---|
| Máy chạy nhưng không lên áp | Van kẹt đóng, piston không mở | Có tín hiệu khí điều khiển không, piston có bị kẹt không |
| Máy không xuống không tải, áp vượt mức | Van kẹt mở, lò xo yếu | Van điện từ có cắt không, đĩa van có bám cặn không |
| Phụt dầu ra lọc gió khi dừng | Đĩa van, gioăng làm kín hỏng | Tháo lọc gió xem lõi có thấm dầu |
| Máy đóng ngắt chậm, giật | O-ring piston mòn, xì khí điều khiển | Nghe tiếng xì, thử bằng nước xà phòng |
Trước khi xác định van cửa hút hỏng, cần loại trừ van điện từ, công tắc áp suất và cảm biến. Máy không lên áp còn nhiều nguyên nhân khác, xem máy nén khí chạy mà áp không lên.
Kinh nghiệm xử lý tại nhà máy
Cặn dầu làm kẹt van
Dầu bị oxy hóa, dầu pha trộn hoặc dầu quá hạn tạo cặn keo bám vào trục và đĩa van. Van đóng mở chậm, có khi kẹt hẳn. Vệ sinh van chỉ giải quyết tạm thời nếu không xử lý gốc ở dầu.
Thay bộ kit thay vì thay cả van
Phần lớn hư hỏng nằm ở o-ring, phớt piston, lò xo và gioăng đĩa van. Các hãng có bộ kit sửa chữa van cửa hút. Thay kit định kỳ, thường cùng đợt bảo dưỡng lớn, rẻ hơn nhiều so với thay nguyên van.
Lắp lại đúng hành trình
Một số van có vít chỉnh hành trình hoặc lỗ tiết lưu nhỏ trên đường khí điều khiển. Tháo ra vệ sinh phải giữ đúng chi tiết, không khoan rộng lỗ, không bỏ bớt lò xo.
Bỏ qua thì tốn gì?
Van kẹt mở khiến máy chạy tải liên tục, áp cao, van an toàn xả, tốn điện và nóng máy. Van không kín khi dừng làm dầu phun ra lọc gió, phải thay lọc gió và châm dầu lại. Trường hợp nặng, máy khởi động khi còn áp trong bình tách gây quá tải động cơ. Kiểm tra van cửa hút nên nằm trong quy trình bảo trì máy nén khí định kỳ.
Khi nào nên gọi kỹ thuật?
Máy không lên tải, không xuống không tải hoặc phụt dầu ra lọc gió khi dừng: gọi 0938 344 313 (Zalo). Kỹ thuật Phục Hưng kiểm tra tại nhà máy và báo giá trước khi làm. Xem dịch vụ sửa chữa máy nén khí.
