Van hằng nhiệt máy nén khí: công dụng, dấu hiệu hỏng
Van hằng nhiệt (thermostatic valve) quyết định dầu đi qua két giải nhiệt hay đi tắt về đầu nén. Nhờ van này, dầu nhanh đạt nhiệt độ làm việc khi máy mới chạy và không bị quá lạnh khi trời mát. Van hằng nhiệt hỏng thường gây ra hai lỗi ngược nhau: máy quá nóng hoặc dầu bị nhiễm nước.
Vì sao máy nén khí cần van hằng nhiệt?
Không khí hút vào luôn có hơi nước. Nếu dầu trong máy quá nguội, hơi nước ngưng lại thành nước lẫn trong dầu. Dầu nhiễm nước bị nhũ hóa, mất khả năng bôi trơn, làm gỉ vòng bi và tạo cặn. Ngược lại, dầu quá nóng thì oxy hóa nhanh. Vì vậy dầu cần giữ trong một dải nhiệt, thường khoảng 75–95 °C khi máy chạy tải (tham khảo, theo khuyến cáo hãng).
Van hằng nhiệt hoạt động thế nào?
Bên trong van có một lõi cảm biến nhiệt (thường là sáp giãn nở) đẩy một con trượt chia dòng dầu.
- Dầu còn nguội: van đưa dầu đi tắt, không qua két. Dầu nóng lên nhanh.
- Dầu đạt nhiệt độ mở: van bắt đầu mở đường qua két. Nhiệt độ bắt đầu mở thường khoảng 65–75 °C (tham khảo, theo khuyến cáo hãng).
- Dầu nóng hơn: van mở hết, toàn bộ dầu qua két giải nhiệt.
| Tình trạng van | Hiện tượng | Hậu quả |
|---|---|---|
| Bình thường | Nhiệt dầu ổn định trong dải làm việc | Dầu bền, ít nước |
| Kẹt ở vị trí đi tắt | Nhiệt độ tăng dần, báo nhiệt cao, dừng máy | Dầu cháy, đầu nén quá nhiệt |
| Kẹt ở vị trí qua két | Máy chạy nguội, nhất là khi tải nhẹ, trời mát | Dầu trắng đục, nhũ hóa, gỉ bên trong |
| Lõi yếu, mở không hết | Nhiệt cao vào giờ nóng, tải nặng | Máy hay dừng vào buổi trưa |
Cách kiểm tra van hằng nhiệt tại nhà máy
- Đo nhiệt độ ống dầu trước và sau két bằng súng đo nhiệt khi máy chạy tải ổn định. Dầu đã nóng trên mức mở mà ống sau két vẫn nguội: dầu không qua két, nghi van kẹt.
- Theo dõi nhiệt độ trên bộ điều khiển trong cả ca. Máy chạy lâu mà nhiệt độ dầu vẫn thấp dưới 70 °C cần xem lại van.
- Kiểm tra dầu: dầu trắng đục là dấu hiệu nước, thường đi kèm van kẹt ở vị trí qua két hoặc máy chạy không tải quá nhiều.
- Thử lõi van: tháo lõi, ngâm vào nước nóng có nhiệt kế, xem lõi có đẩy ra đúng khoảng nhiệt độ hay không.
Nhiệt cao còn do két bẩn, thiếu dầu, quạt hỏng, phòng máy nóng. Nên loại trừ các nguyên nhân này, xem nguyên nhân máy nén khí nhiệt độ cao.
Lỗi hay gặp
- Tháo bỏ lõi van để máy chạy mát hơn. Cách này làm dầu đi qua két liên tục, máy chạy nguội và dầu nhiễm nước. Không nên làm.
- Dùng lõi không đúng nhiệt độ mở của hãng.
- Cặn dầu bám làm con trượt kẹt. Gốc rễ thường là dầu máy nén khí quá hạn hoặc pha trộn.
Lõi van hằng nhiệt nên được kiểm tra trong các đợt bảo dưỡng lớn và thay theo khuyến cáo hãng. Chi phí lõi van nhỏ so với một lần thay dầu hỏng hay đại tu đầu nén.
Khi nào nên gọi kỹ thuật?
Máy báo nhiệt độ cao lặp lại, chạy quá nguội hoặc dầu trắng đục: gọi 0938 344 313 (Zalo). Kỹ thuật Phục Hưng kiểm tra tại nhà máy và báo giá trước khi làm. Xem dịch vụ sửa chữa máy nén khí.
