Các tiêu chuẩn và quy định trong ngành máy nén khí
Một hệ thống khí nén trong nhà máy liên quan đến hai loại văn bản: tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế dùng để đo và so sánh thiết bị, và quy định an toàn bắt buộc của Việt Nam. Phần dưới tóm lược những văn bản bộ phận kỹ thuật và mua hàng hay gặp nhất.
Tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế
ISO 8573-1: chất lượng khí nén
Phân cấp khí nén theo ba chỉ tiêu: hạt rắn, nước, dầu. Ký hiệu dạng [hạt:nước:dầu], ví dụ ISO 8573-1:2010 [1:4:1]. Đây là căn cứ để chọn lọc và máy sấy, cũng là yêu cầu thường gặp trong hồ sơ ngành thực phẩm, dược. Bảng giá trị từng cấp có trong bài tiêu chuẩn chất lượng khí nén ISO 8573-1:2010. Các phần khác của bộ ISO 8573 (phần 2 đến 9) quy định phương pháp đo từng chỉ tiêu.
ISO 1217: đo lưu lượng máy nén thể tích
Quy định cách thử nghiệm nghiệm thu máy nén thể tích, trong đó có cách đo lưu lượng khí thực tế (FAD) và công suất tiêu thụ. Khi so sánh báo giá, nên hỏi lưu lượng ghi trên catalog đo theo ISO 1217 hay không. Hai máy cùng công suất động cơ có thể chênh lưu lượng thực đáng kể.
Một số tiêu chuẩn liên quan khác
- ISO 7183: thông số và cách thử máy sấy khí nén.
- ISO 12500: phương pháp thử lọc khí nén.
Quy định an toàn tại Việt Nam
Lưu ý: phần này để tham khảo. Văn bản pháp quy được sửa đổi, thay thế theo thời gian. Doanh nghiệp cần kiểm tra văn bản hiện hành hoặc hỏi tổ chức kiểm định trước khi áp dụng.
Bình chịu áp lực thuộc danh mục kiểm định
Bình chứa khí nén, bình tách dầu có áp suất làm việc định mức trên 0,7 bar thuộc danh mục máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động do Bộ LĐTBXH ban hành. Thiết bị trong danh mục phải được kiểm định lần đầu trước khi đưa vào sử dụng, kiểm định định kỳ và kiểm định bất thường sau sửa chữa, di dời. Chu kỳ kiểm định cụ thể ghi trên biên bản và tem kiểm định; tham khảo quy trình kiểm định bình chịu áp lực hiện hành của Bộ LĐTBXH.
QCVN 01:2008/BLĐTBXH
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn lao động nồi hơi và bình chịu áp lực. Quy chuẩn nêu yêu cầu về thiết kế, chế tạo, lắp đặt, sử dụng, sửa chữa và kiểm định. Đây là văn bản tham khảo; cần kiểm tra văn bản hiện hành vì quy chuẩn có thể đã được sửa đổi hoặc thay thế.
An toàn điện
Tủ điện máy nén khí, máy sấy phải tiếp địa đúng, có bảo vệ quá tải và ngắn mạch. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn điện do Bộ Công Thương ban hành là căn cứ chính (tham khảo, kiểm tra văn bản hiện hành). Người đấu nối, sửa chữa điện phải được huấn luyện và có thẻ an toàn điện theo quy định.
| Đối tượng | Văn bản liên quan (tham khảo) | Việc nhà máy cần làm |
|---|---|---|
| Chất lượng khí | ISO 8573-1 | Xác định cấp khí, chọn lọc và sấy phù hợp |
| Lưu lượng máy nén | ISO 1217 | Yêu cầu nhà cung cấp ghi rõ FAD |
| Bình chứa, bình tách dầu | Danh mục thiết bị nghiêm ngặt, QCVN 01:2008/BLĐTBXH | Kiểm định lần đầu, định kỳ, lưu hồ sơ |
| Tủ điện, động cơ | Quy chuẩn an toàn điện hiện hành | Tiếp địa, bảo vệ, người làm có thẻ |
Kinh nghiệm khi làm hồ sơ
- Khi mua bình chứa mới, yêu cầu đủ hồ sơ: bản vẽ, chứng chỉ vật liệu, biên bản thử áp tại xưởng chế tạo. Thiếu hồ sơ thì kiểm định lần đầu sẽ mất thời gian.
- Van an toàn trên bình phải còn niêm chì và được kiểm tra cùng đợt kiểm định.
- Đợt audit của khách hàng nước ngoài thường hỏi cả tem kiểm định bình và kết quả đo chất lượng khí. Nên lưu hai hồ sơ này cùng một chỗ.
Lưu ý vận hành an toàn bình chứa xem tại an toàn bình chứa khí nén, thông tin sản phẩm tại bình chứa khí nén.
Khi nào nên gọi kỹ thuật?
Cần rà soát hệ thống trước đợt kiểm định, audit hoặc cần đo kiểm tra chất lượng khí nén: gọi 0938 344 313 (Zalo). Kỹ thuật Phục Hưng kiểm tra tại nhà máy và báo giá trước khi làm. Xem dịch vụ của Phục Hưng.
