Máy nén khí không khởi động được: nguyên nhân và cách kiểm tra

Trước khi cho rằng máy hỏng, cần phân biệt hai trường hợp. Thứ nhất, máy đang ở chế độ chờ: áp hệ thống còn cao hơn áp chạy lại nên bộ điều khiển chưa cho chạy, đây là hoạt động bình thường. Thứ hai, máy báo lỗi hoặc không phản hồi gì. Bài này nói về trường hợp thứ hai.

Kiểm tra theo thứ tự

1. Đọc màn hình điều khiển

Hầu hết máy trục vít hiện nay báo lỗi cụ thể: mất pha, sai thứ tự pha, quá tải động cơ, nhiệt độ cao, dừng khẩn cấp. Ghi lại mã lỗi trước khi reset. Ví dụ tra cứu: mã lỗi máy nén khí Gardner Denver.

2. Nguồn điện

Đo điện áp 3 pha tại tủ máy. Điện áp lệch quá khoảng ±10% so với định mức, mất một pha hoặc đảo thứ tự pha sau khi đấu lại điện đều làm rơ le bảo vệ chặn khởi động. Kiểm tra thêm cầu chì và aptomat mạch điều khiển.

3. Nút dừng khẩn cấp và lỗi chưa xác nhận

Nút dừng khẩn cấp bị nhấn hoặc kẹt, lỗi cũ chưa được xác nhận (reset) trên màn hình. Nhả nút, xác nhận lỗi rồi thử lại.

4. Bình tách dầu còn áp

Nhiều máy không cho khởi động khi bình tách còn áp, để động cơ không phải khởi động có tải. Nếu van xả áp bình tách nghẹt hoặc van điện từ xả tải hỏng, áp không xả hết và máy chờ mãi. Xem: van điện từ trong máy nén khí.

5. Mạch khởi động sao – tam giác hoặc biến tần

Khởi động từ (contactor) cháy tiếp điểm, rơ le thời gian hỏng làm máy nhảy aptomat ngay lúc chuyển sao sang tam giác. Máy biến tần thì đọc mã lỗi trên biến tần.

6. Đầu nén bị bó

Sau thời gian dừng dài, dầu đóng cặn hoặc vòng bi hỏng có thể làm đầu nén bó. Ngắt điện, thử quay trục bằng tay: nặng bất thường hoặc không quay được thì không cố khởi động lại. Xem: máy nén khí bị kết tủa dầu.

7. Nhiệt độ quá thấp

Một số máy có bảo vệ nhiệt độ thấp, không cho chạy khi dầu dưới khoảng 0–2 °C. Ở Việt Nam hiếm gặp, trừ phòng lạnh.

Hiện tượng	Hướng kiểm tra
Màn hình tắt hoàn toàn	Nguồn cấp, cầu chì mạch điều khiển, biến áp điều khiển
Báo mất pha, sai pha	Điện áp 3 pha, thứ tự pha sau khi đấu nối
Nhảy aptomat khi khởi động	Khởi động từ, rơ le thời gian, cách điện động cơ, đầu nén bó
Không báo lỗi, không chạy	Áp hệ thống đang cao hơn áp chạy lại, chế độ điều khiển từ xa

Khi nào nên gọi kỹ thuật?

Máy báo lỗi điện lặp lại, nhảy aptomat hoặc đầu nén quay nặng: gọi 0938 344 313 (Zalo). Kỹ thuật Phục Hưng kiểm tra tại nhà máy và báo giá trước khi làm. Xem dịch vụ sửa chữa máy nén khí.