Ứng dụng khí nén trong sản xuất điện tử
Nhà máy SMT, lắp ráp bo mạch và linh kiện điện tử cần khí nén rất sạch và rất khô. Một vết dầu hay giọt nước trên bo mạch có thể gây lỗi hàn hoặc chập sau khi giao hàng. Vì vậy yêu cầu khí ở ngành này thường khắt khe hơn phần lớn các ngành khác.
Khí nén dùng vào công đoạn nào?
- Máy gắp đặt linh kiện (pick and place): tạo chân không bằng ejector, thổi nhả linh kiện, xi lanh.
- Máy in kem hàn, máy AOI, băng tải: xi lanh, kẹp bo.
- Thổi sạch bo mạch, linh kiện, thổi bụi trước phủ keo.
- Dụng cụ vặn vít khí nén trên line lắp ráp.
- Máy phủ keo, phun phủ bảo vệ.
- Hàn reflow, hàn sóng: dùng Nitơ để giảm oxy hóa mối hàn.
Yêu cầu chất lượng khí
Khí tiếp xúc bo mạch thường được yêu cầu theo tiêu chuẩn ISO 8573-1 ở cấp dầu 1 hoặc cấp 0, điểm sương áp suất khoảng -20 đến -40 °C, cấp bụi 1–2. Con số cụ thể nằm trong yêu cầu của khách hàng hoặc tập đoàn mẹ, nên hỏi bộ phận chất lượng trước khi thiết kế.
| Mạng khí | Áp làm việc (tham khảo) | Yêu cầu gợi ý |
|---|---|---|
| Khí thiết bị SMT, line lắp ráp | 5–7 bar | Dầu cấp 0–1, điểm sương -20 đến -40 °C |
| Thổi sạch bo mạch | 4–6 bar | Như trên, thêm lọc tinh tại điểm dùng |
| Nitơ cho reflow | 3–7 bar | Độ tinh khiết khoảng 99,9–99,999% |
Có dầu hay không dầu?
Nhiều nhà máy điện tử chọn máy nén khí trục vít không dầu để loại rủi ro dầu từ nguồn. Máy ngâm dầu kèm lọc khử dầu nhiều cấp vẫn đạt cấp dầu 1, nhưng phụ thuộc việc thay lõi lọc đúng hạn. Khi khách hàng yêu cầu cấp 0 hoặc audit chặt, máy không dầu là lựa chọn ít rủi ro hơn.
Nitơ cho hàn reflow
Lò reflow chạy Nitơ giữ hàm lượng oxy trong lò thấp, thường vài trăm đến khoảng 1.000 ppm (tham khảo), giúp mối hàn sáng và ít lỗi hơn với kem hàn không chì. Nhà máy có thể mua Nitơ bồn lỏng hoặc dùng máy tạo khí Nitơ PSA tại chỗ. Máy tạo Nitơ lấy khí nén làm nguồn, nên phải cộng lưu lượng khí cho máy Nitơ khi chọn máy nén.
Cấu hình hệ thống gợi ý
- Máy nén không dầu hoặc máy ngâm dầu có biến tần, chạy dự phòng N+1.
- Máy sấy hấp thụ cho điểm sương -40 °C, hoặc máy sấy gas lạnh nối tiếp máy sấy hấp thụ để giảm tải.
- Lọc thô, lọc tinh 0,01 µm, lọc than hoạt tính.
- Đường ống inox hoặc nhôm, tránh ống thép mạ kẽm bong rỉ.
- Nhánh riêng cấp cho máy tạo Nitơ, có bình chứa đệm.
Lỗi hay gặp ở nhà máy điện tử
- Máy sấy hấp thụ hết hạt hút ẩm, điểm sương tăng nhưng không có cảm biến để phát hiện.
- Bỏ qua lọc sau máy sấy hấp thụ, bụi hạt hút ẩm đi vào đường ống.
- Thêm máy tạo Nitơ nhưng không tăng công suất máy nén, cả nhà máy bị tụt áp giờ cao điểm.
Kinh nghiệm thực tế: nên lắp cảm biến điểm sương online sau máy sấy và ghi log. Khi khách hàng audit, số liệu này trả lời nhanh câu hỏi về chất lượng khí.
Khi nào nên gọi kỹ thuật?
Nhà máy cần nâng cấp khí nén lên cấp không dầu hoặc lắp thêm máy tạo Nitơ cho line SMT: gọi 0938 344 313 (Zalo). Kỹ thuật Phục Hưng kiểm tra tại nhà máy và báo giá trước khi làm. Xem cách tính chọn hệ thống máy nén khí.
