Máy sấy khí nén dạng hấp thụ (hút ẩm): nguyên lý, phân loại và cách chọn
Máy sấy hấp thụ dùng hạt hút ẩm để giữ hơi nước, đưa điểm sương áp suất xuống khoảng -40 °C, có loại tới -70 °C. Đây là mức mà máy sấy gas lạnh không đạt được. Đổi lại, máy tốn khí hoặc tốn điện để tái sinh hạt, nên chỉ dùng khi ứng dụng thật sự cần khí khô sâu.
Nguyên lý hai tháp
Máy có hai tháp chứa hạt hút ẩm. Khí ẩm đi qua tháp thứ nhất, hơi nước bám vào bề mặt hạt, khí khô đi ra. Cùng lúc, tháp thứ hai được tái sinh để đẩy hơi nước ra ngoài. Sau một khoảng thời gian cài đặt, van chuyển và hai tháp đổi vai trò.
Hạt hút ẩm phổ biến là nhôm hoạt tính cho điểm sương -40 °C, và rây phân tử khi cần -70 °C.
Các kiểu tái sinh
Không nhiệt (heatless)
Lấy một phần khí khô đã sấy, giảm áp rồi thổi ngược qua tháp cần tái sinh. Cấu tạo đơn giản, giá rẻ, ít hỏng. Nhược điểm là tốn khoảng 15–20% lưu lượng khí cho tái sinh (tham khảo). Nghĩa là máy nén phải làm thêm từng ấy khí chỉ để máy sấy dùng.
Có nhiệt (heated purge)
Dùng điện trở gia nhiệt khí tái sinh, nhờ đó lượng khí hao giảm còn khoảng 5–8% (tham khảo). Đổi lại tốn điện cho bộ gia nhiệt.
Quạt thổi (blower purge)
Quạt hút không khí ngoài trời, gia nhiệt rồi thổi qua tháp. Lượng khí nén hao gần như bằng 0, chỉ dùng một ít để làm mát tháp. Giá đầu tư cao nhất, hợp với lưu lượng lớn chạy liên tục.
| Kiểu | Điểm sương (tham khảo) | Khí hao tái sinh | Đầu tư | Hợp với |
|---|---|---|---|---|
| Không nhiệt | -40 °C, tới -70 °C | 15–20% | Thấp | Lưu lượng nhỏ, vừa |
| Có nhiệt | -40 °C | 5–8% | Trung bình | Lưu lượng vừa, lớn |
| Quạt thổi | -40 °C | 0–2% | Cao | Lưu lượng lớn, chạy 24 giờ |
Ví dụ chi phí khí hao
Máy nén 37 kW cho khoảng 6 m³/phút. Máy sấy không nhiệt hao 15% tức khoảng 0,9 m³/phút, tương đương khoảng 5–6 kW điện máy nén chạy liên tục. Một năm chạy 6.000 giờ, phần này là hơn 30.000 kWh. Với lưu lượng từ khoảng 10 m³/phút trở lên, nên so sánh kiểu có nhiệt hoặc quạt thổi trước khi chọn.
Khi nào cần máy sấy hấp thụ?
- Đường ống đi ngoài trời, qua kho lạnh, phòng điều hòa sâu.
- Điện tử, dược phẩm, sơn tĩnh điện, thiết bị đo lường yêu cầu -40 °C.
- Khí nén cấp cho máy tạo khí Nitơ theo yêu cầu của hãng.
Nếu chỉ cần điểm sương +3 °C, máy sấy gas lạnh rẻ hơn nhiều, xem các loại máy sấy khí nén.
Lỗi hay gặp và cách tránh
- Không có lọc trước: dầu từ máy nén ngâm dầu phủ lên hạt, hạt mất khả năng hút ẩm vĩnh viễn. Luôn có lọc tinh khử dầu trước máy sấy, xem các loại lọc khí nén.
- Không có lọc sau: bụi hạt theo khí ra đường ống, nghẹt van và đầu phun.
- Khí vào quá nóng, quá ẩm: máy quá tải, điểm sương lên. Ở miền Nam nên đặt máy sấy gas lạnh trước máy hấp thụ để giảm tải hơi nước.
- Van chuyển tháp kẹt: một tháp sấy mãi không tái sinh, điểm sương tăng dần.
- Hạt quá tuổi: hạt thường thay sau khoảng 3–5 năm (tham khảo), sớm hơn nếu từng bị nhiễm dầu hoặc nước.
Máy có cảm biến điểm sương có thể kéo dài chu kỳ tái sinh khi tải thấp, giảm khí hao đáng kể. Nên cân nhắc khi lưu lượng thay đổi nhiều giữa các ca.
Khi nào nên gọi kỹ thuật?
Cần khí khô -40 °C cho điện tử, dược hoặc máy sấy hấp thụ hiện tại không đạt điểm sương: gọi 0938 344 313 (Zalo). Kỹ thuật Phục Hưng kiểm tra tại nhà máy và báo giá trước khi làm. Xem các loại máy sấy khí nén.
