Ứng dụng khí nén trong chế biến gỗ
Xưởng gỗ nội thất ở Bình Dương, Đồng Nai dùng khí nén ở gần như mọi khâu, từ bắn đinh đến phun sơn. Hai khâu đòi hỏi khí sạch nhất là phun sơn và thổi bụi trước sơn. Phần lớn sự cố chất lượng bề mặt mà Phục Hưng gặp đều bắt nguồn từ nước và dầu trong khí.
Khí nén dùng vào công đoạn nào?
- Dụng cụ cầm tay: súng bắn đinh, bắn ghim, máy chà nhám khí, máy bắt vít.
- Phun sơn, phun lót: súng phun, bơm sơn màng, dây chuyền sơn treo.
- Máy CNC, máy dán cạnh, máy khoan: xi lanh kẹp phôi, thay dao, thổi phoi.
- Máy ép nguội, ép nóng, máy ghép: xi lanh khí nén.
- Hệ thống hút bụi lọc túi: giũ bụi bằng xung khí.
- Thổi bụi chi tiết trước khi sơn.
Lưu ý: bàn hút chân không của máy CNC router dùng bơm chân không, không phải khí nén. Nên tách riêng khi tính tải.
Áp làm việc và chất lượng khí
| Công đoạn | Áp làm việc (tham khảo) | Chất lượng khí gợi ý |
|---|---|---|
| Súng bắn đinh, ghim | 5–7 bar | Lọc bụi, tách nước |
| Phun sơn, phun lót | 3–6 bar tại súng | Lọc dầu tinh, máy sấy, điểm sương ≤ +3 °C |
| CNC, máy dán cạnh | 6–7 bar | Lọc bụi, máy sấy |
| Giũ bụi lọc túi | 4–6 bar | Khí khô, lọc bụi |
Khí phun sơn nên đạt cấp dầu khoảng 1–2 theo tiêu chuẩn ISO 8573-1. Dầu lẫn trong khí gây lỗi “mắt cá” (lỗ tròn trên màng sơn), nước gây mờ bề mặt và sơn bám kém.
Cấu hình hệ thống gợi ý
- Máy nén khí trục vít 8 bar, có biến tần nếu xưởng làm một ca hoặc tải thay đổi nhiều.
- Bình chứa đặt ngay sau máy nén.
- Máy sấy khí gas lạnh chọn dư khoảng 20% lưu lượng vì khí hậu miền Nam nóng ẩm.
- Lọc thô và lọc tinh sau máy sấy. Khu sơn thêm lọc tinh 0,01 µm và lọc than hoạt tính tại đầu vào phòng sơn.
- Đường ống dạng vòng, có điểm xả nước ở chỗ thấp.
Cách chọn từng cấp lọc xem các loại lọc khí nén.
Lỗi hay gặp ở xưởng gỗ
- Không có máy sấy, chỉ có lọc tách nước ở súng sơn. Mùa mưa nước ra nhiều, lọc không giữ kịp.
- Phòng máy nén đặt cạnh khu chà nhám: bụi gỗ làm nghẹt lọc gió và két giải nhiệt, máy báo nhiệt độ cao.
- Đường ống nhỏ, kéo dài theo kiểu nối thêm mỗi lần mở rộng. Đầu xa thiếu áp, súng bắn đinh không đủ lực.
- Rò rỉ ở dây hơi, khớp nối nhanh. Xưởng gỗ dùng nhiều dây mềm nên tỷ lệ rò rỉ thường cao hơn xưởng khác.
Kinh nghiệm thực tế: khi màng sơn bị mắt cá, nên kiểm tra máy sấy và lọc trước khi đổi sơn. Một lần xả nước ở cuối đường ống khu sơn thường đủ thấy vấn đề. Phòng máy nên có lưới lọc bụi ở cửa gió và vệ sinh két hàng tuần trong mùa cao điểm. Xưởng chạy nhiều súng bắn đinh cùng lúc nên có bình chứa phụ ở cuối xưởng để giữ áp ổn định.
Khi nào nên gọi kỹ thuật?
Xưởng sơn bị lỗi bề mặt do nước, dầu trong khí hoặc thiếu áp ở cuối xưởng: gọi 0938 344 313 (Zalo). Kỹ thuật Phục Hưng kiểm tra tại nhà máy và báo giá trước khi làm. Xem cách tính chọn hệ thống máy nén khí.
